Kunstenaarsonderzoek van An Vanderlinden in kM : het zwartste pigment is…
Ter voorbereiding voor het artikel ” Kunstenaarsonderzoek van An Vanderlinden “, gepubliceerd in het herfstnummer van kM (nog steeds te koop, zie link onderaan) deed Joop Okx diepgravend onderzoek naar steenkool als pigment. Zijn verbazing dat er quasi niets over terug te vinden is in de lectuur, was even groot als die van mezelf 7 jaar geleden. Het lijkt zo voor de hand liggend, maar dat is het dus niet.
De enige 2 sporen van het gebruik van steenkool als pigment die hij kon terugvinden, waren 1) het gebruik van Shungiet, een ca. 2 miljard jaar oud materiaal met een bijzonder hoog koolstofgehalte in de Noord-Russische iconenschilderkunst, vooral in de 17e en 18e eeuw, en 2) Bideford Black uit het Verenigd Koninkrijk. Dat werd er op grote schaal tot pigment verwerkt, van in de 13e eeuw tot 1969.
Nu vermoed ik dat ik door mijn vraag 7 jaar geleden aan Kremer Pigmente, daar iemand wakker gemaakt heb. Toen was er geen steenkool te koop als pigment, en nu… jawel, zowel gewone steenkool, Antraciet dus, als Shungiet, als Bideford Black. Dat laatste zijn ze zélf terug gaan ontginnen notabene. Dat moest ik dus testen!
Ik vermaalde een stukje van de Shungiet die Joop Okx mij schonk tijdens het interview (waarvoor nogmaal hartelijk dank!), en bestelde bij Kremer de Shungiet en Bideford Black pigmenten. Vervolgens maakte is pigmentpasta’s van alle bovenstaande, en van mijn eigen Charbon de Beringen. Ook de verftesten maakte ik van alles op identiek dezelfde manier. Ik was zeer erg benieuwd of Shungiet zwarter zou zijn. Of Bideford Black?
Het resultaat: ze zijn allemaal heel, heel erg zwart. Maar raad nu eens wélke steenkool het zwartst is?
Inderdaad : Charbon de Beringen.
Limburg boven! :-D
Artikel “Kunstenaarsonderzoek van An Vanderlinden” in kunstenaarsMateriaal door Joop Okx en Theo Edelman
4 pagina’s, kM Magazine #131
Dit tijdschrift is los te koop via : https://tijdvoortijdschriften.nl/losse-nummers/km-magazine-nr-131-van-2024
NB: 7 jaar geleden maakte ik de zwartste zwarte verf. Dat is niet hetzelfde als het zwarste zwart, zoals ik toen ook al schreef. Inmiddels is er heel erg veel gebeurd op het vlak van verfontwikkeling: verschillende fabrikanten brachten er in een race tegen elkaar een zwarte verf’ uit, gebaseerd op nanotechnologie. Black 4.0, Muso Black, … zijn zwarter dan die van mij. Maar van alle verf die gemaakt is met MINERALE pigmenten, is die van mij het zwartst… voor zover ik nu weet ;-). In de wetenschap moet men altijd met 2 woorden spreken, dat wordt wel eens vergeten heden ten dage ;-).
PS: Ik herinner mensen er ook graag aan dat de persoon dankzij wie er een zwartste zwart hype is kunnen ontstaan, de Belgische kunstenaar Frederik De Wilde is. Hij is degene die voor het eerst met nano technologie begon. Herlees bijvoorbeeld dit artikel van, jawel, 10 jaar geleden: https://www.vice.com/en/article/meet-the-artist-behind-blacker-than-black-the-darkest-color-ever/ of nog beter, dit overzicht op zijn eigen website: https://frederik-de-wilde.com/project/nasablck-crcl1/
Het is gelukt, steenkool vinden uit Houthalen!
Op 4 december, de naamdag van Sint-Barbara, opende mijn tentoonstelling exclusief voor de ere-burgers van weleer. Prachtig hoe Houthalen-Helchteren zijn oud-mijnwerkers nog steeds eert.
